13-12-2022 | 1563
Có một thực tế đáng báo động về công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp cho học sinh lớp 12 là hơn 50% số lượng học sinh lớp 12 không biết mình sẽ làm gì sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông. Điều này sẽ tác động trực tiếp đến tương lai của học sinh nói riêng và cơ cấu nghề nghiệp của xã hội nói chung.
Mục lục trang [Ẩn]
Các em học sinh lớp 12 cần được định hướng nghề nghiệp đúng đắn hơn. Ảnh: internet.
Khi các em học sinh bắt đầu bước vào lớp 12, gia đình và bản thân các em nên ý thức được tương lai sắp tới phải như thế nào. Phần đông gia đình muốn các con sẽ chọn một ngành nghề nào đó cụ thể và tiếp tục thi vào các trường Đại học, Cao đẳng,…, một số khác định hướng cho con em mình học nghề, học các trường Trung cấp chuyên nghiệp. Việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh lớp 12 ngày nay khó khăn hơn rất nhiều và đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng từ phía gia đình và nhà trường để các em có lựa chọn đúng đắn nhất cho tương lai của mình.
Định hướng nghề nghiệp cho học sinh lớp 12 như thế nào cho đúng luôn là mối quan tâm của nhiều người, nhất là các bậc phụ huynh và các em học sinh còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Ít có cha, mẹ giải thích rõ cho con em mình hiểu biết về các ngành nghề trong xã hội, tuy nhiên họ lại thường đặt câu hỏi cho con mình rằng “con muốn làm gì, muốn học ngành gì?” trong khi các em lại chưa có hiểu biết đầy đủ về đặc điểm, yêu cầu của các ngành nghề khác nhau từ đó các em không ý thức được sự lựa chọn của mình là đúng hay chưa, có phù hợp với sở thích, sở trường và năng lực của mình hay không. Hệ luỵ là có rất nhiều cử nhân, kỹ sư tốt nghiệp đại học nhưng lại thất nghiệp hoặc làm trái ngành nghề.
Nếu hỏi các em học sinh lớp 12 sẽ chọn trường nào để học, các em ấy có thể trả lời ngay và cụ thể một trường nào đó mà các em muốn, nhưng khi được hỏi định hướng nghề nghiệp cụ thể là sẽ học ngành gì trong tương lai thì ít có em nào trả lời được. Điều này là một trong những nguyên nhân khiến nhiều sinh viên phải bỏ dở việc học hoặc chọn lại ngành học khác khi đã học năm 2, năm 3, để lại khoảng thời gian dài bị lãng phí và tiếc nuối. Nhưng nếu có mong muốn được học tập ở một nơi nào đó, trước hết bạn cần phải xem xét năng lực bản thân có đủ đáp ứng với các ngành nghề đào tạo tại đó hay không, học lực của bản thân liệu có là tốt và quan trọng hơn hết bạn có đam mê và yêu thích nó không. Nếu sau khi tham chiếu các yếu tố và cảm thấy đủ điều kiện thì bạn hãy quyết định. Nếu chưa tự tin vào chính mình, hãy đừng ngại ngùng tham khảo ý kiến gia đình, thầy cô, bởi họ là những người có nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống, có vốn kiến thức và hiểu biết xã hội nhất định, chắc chắn bạn sẽ nhận được những lời khuyên và tư vấn cặn kẽ nhất. Dẫu sao đi nữa, bạn cũng nên chọn cho mình một ngành nghề thích hợp trước khi chọn trường.
Đối với những bạn học sinh lớp 12 chưa xác định được sở trường và đam mê, định hướng nghề nghiệp của mình, các bạn có thể tìm trên các trang mạng thông tin về các ngành nghề hiện nay, hoặc tìm kiếm các ngành nghề có xu hướng tăng cao trong tương lai, xem xét từng ngành cho thật cụ thể về yêu cầu, đặc điểm, môi trường làm việc, nhu cầu của xã hội, công việc cụ thể như thế nào,…
Còn khi đã xác định được thế mạnh, sở thích của mình, bạn đừng ngần ngại lựa chọn theo con tim mình, chỉ khi bạn làm tốt và cảm nhận được mình làm tốt một việc nào đó bạn mới có thể hài lòng với công việc của mình. Nếu có đam mê có năng khiếu hội hoạ, hãy cân nhắc những lĩnh vực có liên quan như thiết kế thời trang, kiến trúc,… Nếu đam mê ca hát, diễn xuất, bạn hãy để mọi thứ bạn có trong người bộc lộ thành tài năng để đem niềm đam mê của mình được thực hiện. Còn nếu bạn là một “con mọt sách” đúng nghĩa, bạn có thể trở thành một giáo viên, giảng viên tài năng nếu bạn biết cách lựa chọn đúng đắn cho con đường mình đi,… Các bạn nên nhớ rằng, tương lai là do các bạn lựa chọn và nghề nghiệp sẽ đi với bạn đến cuối cuộc đời chứ không phải là bất kỳ một ai khác kể cả cha mẹ, do đó bạn cần có một lập trường vững vàng, đừng vì sự mong lung nhất thời mà nghe thời sự hướng dẫn, định hướng nghề nghiệp không đúng đắn, nó sẽ huỷ hoại cả tương lai của bạn, hoặc nhẹ hơn bạn sẽ phải mất 5 năm, 10 năm để bắt đầu tìm lại con đường đúng đắn cho mình. Muốn biết mình làm được gì trước tiên phải hiểu mình muốn gì trước đã, sau đó bạn sẽ dần dần tìm được hướng đi cho mình.
Nói đi cũng phải nói lại, muốn chọn một ngành nghề theo ý muốn đã khó, theo đuổi nó đến cùng lại càng khó hơn nhiều. Không ít bạn sinh viên phải bỏ dở ước mơ giữa chừng vì kinh tế gia đình không cho phép. Do đó, các bạn nên cân nhắc đến vấn đề kinh tế gia đình liệu có đủ để giúp bạn theo đuổi đam mê hay không, liệu bạn có tự lực bươn chải kiếm thêm thu nhập để thanh toán các khoản phí hay không. Vấn đề này tuy rất khó nói nhưng các bạn thật sự nên cân nhắc thật cẩn thận.
Một điều nữa các bạn học sinh và phụ huynh cần lưu ý khi tư vấn chọn nghề, định hướng nghề nghiệp cho con em mình đang học lớp 12, là đừng nên chọn nghề theo số đông. Ví dụ điển hình nhất là các ngành thuộc khối kinh tế, các phụ huynh muốn con mình có một nghề nghiệp ổn định với mức lương cao nên tư vấn con mình theo học kinh tế. Các em học sinh chưa hiểu chuyện, chưa biết gì về kinh tế nhưng sự hào nhoáng của nó làm các em dấn thân vào và kết quả là sau khi ra trường có được bao nhiêu em vận dụng được kiến thức đã học vào làm việc thực tế, số còn lại cũng chật vật tìm những việc không phải chuyên môn được đào tạo và cuộc sống thì cũng không đầy đủ như phụ huynh hằng mong muốn.
Muốn thực hiện được những điều trên, muốn định hướng nghề nghiệp đúng đắn cho các em đang là học sinh lớp 12, thì ngay khi còn ở giai đoạn được lựa chọn và được học hỏi, hãy tìm hiểu thông tin thật kỹ về những ngành nghề mà các em cảm thấy có khả năng, tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa có liên quan đến nghề nghiệp, các buổi giới thiệu việc làm,… để từ đó có thể chủ động đưa ra quyết định hợp lý. Đừng tự gò ép bản thân vào những khuôn khổ có sẵn, hãy khám phá bản thân mình để mở rộng tầm mắt, để biết được giới hạn của chính bản thân mình, hãy lựa chọn bằng niềm yêu thích và sự định hướng đúng đắn từ nhiều phía và điều đó sẽ mang lại cho bạn niềm hạnh phúc trong tương lai.
CTV Myteacher
Xem thêm bài viết
